
Een pleidooi voor samenwerking tussen professionals.
Het paard is geen simpel systeem
Een paard is een complex wezen. Naast zo’n 250 botten bestaat het paard voor ongeveer 60% uit spieren, die allemaal hun eigen taak hebben en voor de uitvoering van die taak onderling samenwerken. Naast dit hele complexe geheel heeft het paard ook nog eens drie gangen — stap, draf en galop — waarbij de spieren en spiergroepen op verschillende manieren aan het werk worden gezet. Alsof dat nog niet genoeg is, wil de mens ook nog graag op de rug van het paard gaan zitten en het paard allerlei bewegingen en oefeningen laten uitvoeren.
Het is dan ook niet verbazingwekkend dat er in dit geheel van paard en ruiter een verstoring kan optreden. Zodra de eigenaar van het paard een vermoeden heeft van zo’n verstoring, staat hem of haar een scala aan deskundigen ter beschikking die kunnen worden ingeschakeld om het probleem letterlijk te lijf te gaan. Ieder van deze deskundigen zal redeneren vanuit het eigen aandachts- en vakgebied.
De logica van de eigenaar
De eigenaar maakt, al dan niet bewust, een eigen inschatting van de oorzaak van het probleem en zoekt daar de deskundige bij. Is het een spierprobleem? Dan wordt de osteopaat, chiropractor of fysio gebeld. Schudt het paard veel met het hoofd en neemt het het bit niet goed aan? Dan is er vast iets met de mond: een klusje voor de tandarts of bitfitter. Loopt het paard niet lekker of struikelt het vaak? De hoefsmid bellen! Worden de punten niet gereden op een wedstrijd? Laten we eens een andere instructeur proberen. Is het paard narrig met opzadelen of loopt het gewoon niet lekker? Dan is het zadel niet goed meer en moet de zadelpasser opdraven.
Op zich zijn dat allemaal heel logische gedachten, en ook heel menselijk. Een bekend gegeven is dat de mens de neiging heeft een probleem te vereenvoudigen en te kiezen voor de, in zijn beleving, meest voor de hand liggende oorzaak.
Bij een paard ligt het vaak ingewikkelder
Bij een paard ligt het allemaal wat complexer. Het paard zal, net als de mens, altijd proberen een klein pijntje op te lossen door elders in het lichaam te compenseren, bijvoorbeeld door het bekken bij het lopen iets meer te draaien dan te kantelen. Zulke compensaties leiden uiteindelijk tot grotere problemen elders in het lichaam van het paard.
De manier van rijden is misschien nog wel van groter belang. Een paard dat van voor naar achteren wordt gereden, zal op den duur fysieke problemen krijgen die zich kunnen uiten in een groot scala aan klachten: van kreupelheid tot gedragsproblemen. Maar ook zaken als de spijsvertering — denk aan maagzweren — of stress hebben grote invloed op het welzijn van het paard en op de prestaties die het onder het zadel kan en wil leveren.
Niet te snel conclusies trekken
Laten we dus niet te snel vanuit onze eigen, goedbedoelde denkbeelden conclusies trekken en direct oplossingen gaan zoeken, met een ratjetoe aan specialisten als gevolg. Beter zou het zijn eerst kritisch te kijken welke expertise mogelijk van belang is voor het geconstateerde probleem, en daarbij een objectieve blik niet te schuwen.
Nadat er een keuze is gemaakt voor de mogelijk te consulteren experts, is het een goed idee om als voorwaarde te stellen dat zij direct met elkaar communiceren, bij voorkeur in het bijzijn van eigenaar en paard. Nog te vaak komt de betreffende expert, kijkt, oordeelt en vertelt. De eigenaar is emotioneel betrokken, begrijpt logischerwijs niet alle vaktermen en zal informatie (onbewust) filteren of niet volledig onthouden.
Waarom rechtstreeks overleg beter werkt
In het gunstigste geval wordt de ontvangen informatie één of twee weken later door de eigenaar doorverteld aan een expert op een ander gebied, die met deze informatie aan de slag moet. Het is een bekend gegeven in de psychologie dat een verhaal dat één of meerdere keren wordt doorverteld, daarbij onbewust verandert. Daar komt nog bij dat de ontvanger van de informatie — in eerste instantie de eigenaar — het gehoorde ook weer onbewust weegt en naast de eigen overtuigingen legt, waardoor een eigen werkelijkheid ontstaat.
Hoeveel beter zou het zijn als alle goedbedoelende experts bij elkaar komen en gezamenlijk het complexe geheel van paard, ruiter en de combinatie van beiden vanuit hun eigen invalshoek en expertise bekijken, om vervolgens in goed onderling overleg een advies aan de eigenaar te geven?
Eén advies, meer duidelijkheid
Voor de eigenaar zal dit een grote opluchting zijn: niet meer al die verschillende meningen en oplossingen waardoor hij of zij door de bomen het bos niet meer ziet en steeds meer geld en tijd uitgeeft zonder het gewenste resultaat. In plaats daarvan komt er een duidelijk, goed onderbouwd advies.
Als dit advies ook nog regelmatig wordt gemonitord op vooruitgang en effect, zal het probleem sneller worden opgelost. En dat is alleen maar gunstig voor alle betrokken partijen — inclusief het paard zelf.
Een andere manier van werken
Deze aanpak vraagt wel een andere denkwijze en handelswijze, zowel van professionals die gewend zijn alleen te werken als van de eigenaar. Maar het is de moeite van het proberen waard. Wij als Saddle Professionals staan er in ieder geval voor open.
Vaak zal blijken dat de oplossing de som der delen is…
Marion Roelofs
Wellicht ook interessant :

